Пелагонија во фокусот
Култура
Објавено: 19 мај 2026, 11:11 ч.
Во галеријата на Македонскиот КИЦ во Софија е отворена самостојната ликовна изложба „Дамки“ од македонскиот уметник Перо Кованцалиев. Изложбата е составена од серијата цртежи и објекти од проектите „Капиталистичка авантура“, реализиран во 2020 година во Културно-информативниот центар „Кочо Рацин“ – Скопје во галеријата „Кора“, и „Политичка лиричност“, реализиран во НУ Музеј – Гевгелија во галеријата АМАМ.
Делата се изработени од микрочестиците што согоруваат од материјата, односно отпадот, фиксирани како цртежи на хартија, платна и други површини. Во овој случај тоа е текстилен отпад. Отпадот е обликуван во форми на факли (помали и поголеми) што горат под површините и на кои се фиксираат честиците. На овој начин, непосакуваната материја останува со нас видлива, да сведочи за нејзиното постоење во една естетска рамка што постојано ќе потсетува и ќе ја одржува свесноста во потрошувачките навики. Чадот како главен елемент во делата танцува исцртувајќи движења и форми, создава разнолик ритам во композициите. На овој начин некои од делата се исполнети со ведрина и леснотија додека, пак, други ја носат сета мачнина на современиот човек денес.
– Перо Кованцалиев во својот најнов проект насловен „Дамки“ уште еднаш длабоко навлегува во сериозноста на оваа проблематика, надоврзувајќи се на идејата, преку уметничката практика да се доловат суровите реалности и сложените последици од загадувањето, кое профитот како крајна цел и акумулирањето на капиталот го оставаат зад себе. Ова не е само проект што го разработува неконтролираниот консумеризам во денешното општество, туку хоророт и деструктивната моќ на непотребното и неконтролирано производство, кое како краен продукт останува да „тлее“. Исчезнувајќи во јазици чад, некогашните „сведоци“ на нашиот површен идентитет остануваат тивко да горат, немо сведочејќи за својата потрошна и излишна (над)моќ, исфрлени и неупотребливи на гигантските депонии, кои малигно ширејќи се, запоседнуваат сѐ поголеми површини од планетата Земја. Одовде, и со право, уметникот констатира: „Чадот денес е единственото орудие што веројатно ни помага да се ослободиме од вишокот материја. Но дали чадот денес ослободува или контаминира дополнително? Дали потрошувачкото општество е единствениот модел на живот што треба да го унапредуваме и развиваме“? – вели Ангела Витановска, историчарка на уметноста.
,,Дамки“ е проект составен од вкупно петнаесет дела изработени на хартија и платно, каде што микрочестиците што ги создава чадот од согорениот отпаден материјал, кој авторот го користи, фиксирани во форма на цртежи на хартија и платно, кои ја „исцртуваат“ работната површина, со намера да потенцираат дека дури и микроструктурата од согорениот отпад продолжува, истрајуваат во атмосферата претопувајќи се во дамки.
А.Ш.
25 октомври 2026
25 октомври 2026
25 октомври 2026
25 октомври 2026
24 октомври 2026
24 октомври 2026
24 октомври 2026
24 октомври 2026
9 октомври 2026
25 декември 2025
24 декември 2025
16 декември 2025
8 декември 2025