Има ли надеж за Преспанското Езеро? 53 см повисок водостој, но предизвиците остануваат

Преспанското Езеро деновиве бележи подобрување на состојбата со 53 сантиметри повисок водостој во споредба со истиот датум минатата година, главно благодарение на исклучително влажната претходна сезона.

Сепак, анализите покажуваат дека сушниот период годинава започнал дваесетина дена порано, а нивото на водата од крајот на мај досега веќе се намалило за 43 сантиметри, објавува списанието „Емитер“ во анализата на Дејан Трајковски.

Сушната сезона официјално започнала на 30 мај, кога водостојот достигнал кота од минус 562 сантиметри, што било за само два сантиметра под највисокото ниво измерено во 2024 година. Ова досегашно намалување од 43 сантиметри во изминатите три месеци сè уште се движи во рамките на просечниот сезонски пад.

Што се очекува до крајот на годината?

До почетокот на новиот влажен период, кој вообичаено настапува на почетокот на декември, експертите предвидуваат дополнително намалување на нивото за 20 до 25 сантиметри. Според проценките годишниот минимум се очекува да се движи меѓу минус 620 и минус 630 сантиметри.

Нов вековен минимум годинава не се очекува, бидејќи обилните врнежи во изминатата влажна сезона го подигнаа нивото на езерото за дури 111 сантиметри.

Податоците на УНДП исто така потврдуваат дека силните врнежи во текот на зимата и пролетта ја заситиле почвата и значително го зголемиле дотокот на вода.

Привремен одмор, но не и пресврт

Тековната подобра состојба сè уште не значи пресврт на негативниот долгорочен тренд. Во претходните две години беа регистрирани драматични годишни намалувања од 50 до 55 сантиметри, што е значително над повеќегодишниот просек кој изнесува околу 18 сантиметри годишно.

Долгорочната слика за Преспанското Езеро останува загрижувачка. Според податоците на НАСА, пренесени од агенцијата Ројтерс, во периодот од 1984 до 2020 година езерото загубило околу 7 проценти од својата површина и речиси половина од вкупниот волумен. Во споредба со крајот на седумдесеттите години од минатиот век, нивото на водата денес е пониско за повеќе од осум метри.

За вистинско и трајно запирање на процесот на пресушување ќе бидат потребни неколку последователни влажни сезони со исклучително обилни врнежи. До почетокот на декември, сите очи повторно ќе бидат насочени кон метеоролошките прилики и евентуалниот нов доток на вода во езерскиот басен.