Пелагонија во фокусот
Свет
Објавено: 4 август 2026, 11:02 ч.
Европската Унија започнува со примена на нови, ригорозни правила за транспарентност со кои се става крај на нејасното потекло на онлајн содржините. Сите компании кои развиваат или користат системи на вештачка интелигенција отсега ќе мора јасно да ја означуваат секоја генерирана или синтетички манипулирана слика, текст, видео или звучен запис.
Новата регулативна рамка, која влегува во сила од претстојната недела, доаѓа како одговор на сè побрзиот технолошки напредок кој ги заматува границите меѓу содржините создадени од човек и оние генерирани од машини. Според образложението на Европската Комисија, оваа мерка е од суштинско значење за заштита на граѓаните од дезинформации во голем обем, измами, лажно претставување и манипулација со потрошувачите.
Транспарентност во фокусот: Водени жигови и предупредувања
Според новите правила, сите системи за комуникација со корисници (како што се чет-ботовите) мора уште на самиот почеток недвосмислено да ги известат корисниците дека комуницираат со вештачка интелигенција. Дополнително, синтетички генерираните медиуми ќе мора да имаат јасни етикети или интегрирани дигитални водени жигови (watermarks) кои овозможуваат нивно лесно откривање.
Компаниите кои нема да се придржуваат до овие обврски ги очекуваат високи финансиски казни.Провајдерите и корисниците на AI системи имаат обврска задолжително да ја информираат јавноста доколку се изложени на aлатки за препознавање емоции и биометриска категоризација, синтетички манипулирани медиуми (дигитални фалсификати) и текстуални објави од јавен интерес кои се креирани со AI, а притоа изостанала човечка уредничка контрола.
„Генеративната вештачка интелигенција овозможува креирање дезинформации во невидени размери, прилагодени на специфични публики и нивно ширење со извонредна брзина,“ изјави претставник на ЕУ за „Еуроњуз“. „Бидејќи вештачката интелигенција на сите ни го отежнува разликувањето на реалното од синтетичкото, целта на правилата е да ја зачуваат способноста на граѓаните да веруваат во она што го гледаат, слушаат и читаат.“
Рокови за прилагодување и исклучоци
Иако обврските за новите системи стапуваат на сила веднаш, за веќе постоечките системи за вештачка интелигенција е оставен преоден рок до 2 декември 2026 година за целосно усогласување со регулативата.
Новите правила носат и одредени исклучоци:
Креативен и уметнички сектор: Содржините создадени за уметнички, сатирични, креативни или фиктивни потреби имаат посебен третман со цел да не се ограничи слободата на изразување.
Лична употреба: Поединците кои користат алатки со вештачка интелигенција за чисто лични и непрофесионални цели не подлежат на овие обврски.
Оваа постапна примена на Законот за вештачка интелигенција има за цел да обезбеди стабилен дигитален екосистем во кој европските граѓани ќе можат во секој момент со сигурност да знаат дали содржината што ја консумираат е вистинска или синтетички создадена.
А.Ш.
25 октомври 2026
25 октомври 2026
25 октомври 2026
25 октомври 2026
24 октомври 2026
24 октомври 2026
24 октомври 2026
24 октомври 2026
9 октомври 2026
25 декември 2025
24 декември 2025
16 декември 2025
8 декември 2025