Актуелно: Битола се подготвува за вински фестивал - Два дена исполнети со врвни вина, извонредни вкусови и музика   •   Бензините поевтинуваат за 5 денари, дизелот останува со иста цена   •   Научници од Харвард откриваат: Mенталниот мир зависи од здравјето на цревата, што јадеме има големо влијание   •   Може ли македонскиот работник со 40-часовна работна недела да си дозволи нов стан?   •   БК Ронин го освои шампионскиот пехар во Првата бокс лига, во младинската лига најдобар БК Пинк Пантер од Штип   •   Турските гости се меѓу најчестите посетители на Македонија, Битола има посебно место на нивната туристичка агенда   •   Од улична корпа до политичка легенда: Како еден мачор стана најпознатата атракција во Алјаска   •   Под менторство на проф. д-р Виктор Камнар сложени операции за вградување вештачко колено во битолската болницата   

Свет

Научници од Харвард откриваат: Mенталниот мир зависи од здравјето на цревата, што јадеме има големо влијание

Објавено: 26 октомври 2026, 12:47 ч.

Научници од Харвард откриваат: Mенталниот мир зависи од здравјето на цревата, што јадеме има големо влијание

Кога следниот пат ќе почувствувате необјаснива анксиозност, замор или пад на расположението, одговорот можеби не се крие само во вашиот секојдневен стрес, туку во она што се случува во вашиот дигестивен систем. Најновите научни истражувања сè погласно ја потврдуваат фасцинантната и директна врска помеѓу здравјето на цревата и менталната благосостојба — позната во науката како оска црева-мозок (gut-brain axis).

Во фокусот на овие светски научни сознанија се истакнуваат препораките од врвни истражувачи, меѓу кои и научници од престижниот Харвард, кои нагласуваат дека клучот за стабилно ментално здравје лежи во една претходно занемарена област: грижата за микробиомот.

„Вториот мозок“ во дигестивниот тракт

Науката одамна потврди дека нашите црева не служат само за варење на храната. Во дигестивниот тракт се наоѓаат милијарди неврони — мрежа позната како ентеричен нервен систем или „втор мозок“. Овој систем е во постојана, двонасочна комуникација со нашиот главен мозок преку вагусниот нерв, пренесувајќи сигнали што директно влијаат врз нашите емоции, нивото на енергија и когнитивните функции.

Фасцинантен е податокот дека значителен дел од серотонинот — познат како клучниот регулатор на расположението — се синтетизира токму во цревата, под директно влијание на корисните бактерии што го населуваат дигестивниот тракт.

Кога балансот на овие микроорганизми е нарушен (состојба позната како дисбиоза) поради лоша исхрана, хроничен стрес или нездрав начин на живот, комуникацијата со мозокот се нарушува, што може да доведе до зголемена анксиозност, депресивни состојби и намалена отпорност на секојдневни притисоци.

Едноставниот чекор што го препорачуваат истражувачите од Харвард

Добрата вест е што оваа рамнотежа не бара сложени и скапи интервенции. Водечките истражувачи во оваа област истакнуваат дека наједноставниот, а воедно и најефективниот чекор што секој може да го преземе за себе е свесното збогатување на секојдневната исхрана за поддршка на добрите бактерии.

Наместо строги диети, експертите препорачуваат неколку практични навики:

Разновидност на растителни влакна: Внесување свеж зеленчук, овошје, цели зрна и мешунки кои служат како „храна“ (пребиотици) за корисните цревни бактерии.

Вклучување ферментирана храна: Редовно консумирање традиционални производи како јогурт, кефир или кисела зелка, кои се богати со природни пробиотици.

Намалување на ултра-преработената храна: Ограничување на производите полни со вештачки засладувачи, рафинирани шеќери и конзерванси, кои докажано ја оштетуваат цревната флора и поттикнуваат воспаленија во организмот.

Здравјето започнува од чинијата

Современиот начин на живот нè става под постојан притисок, но научните сознанија за поврзаноста помеѓу цревата и мозокот ни даваат нова алатка за самогрижа. Грижата за сопственото ментално здравје повеќе не е само прашање на ментална дисциплина, туку започнува во нашата чинија — со свесен избор на храна што го храни и нашиот ум и нашето тело.

Фотографија: Unsplash

 А.Ш.
   

Најнови вести

26 октомври 2026

Битола се подготвува за вински фестивал - Два дена исполнети со врвни вина, извонредни вкусови и музика

26 октомври 2026

Бензините поевтинуваат за 5 денари, дизелот останува со иста цена

26 октомври 2026

Научници од Харвард откриваат: Mенталниот мир зависи од здравјето на цревата, што јадеме има големо влијание

25 октомври 2026

Може ли македонскиот работник со 40-часовна работна недела да си дозволи нов стан?

25 октомври 2026

БК Ронин го освои шампионскиот пехар во Првата бокс лига, во младинската лига најдобар БК Пинк Пантер од Штип

25 октомври 2026

Турските гости се меѓу најчестите посетители на Македонија, Битола има посебно место на нивната туристичка агенда

25 октомври 2026

Од улична корпа до политичка легенда: Како еден мачор стана најпознатата атракција во Алјаска

24 октомври 2026

Под менторство на проф. д-р Виктор Камнар сложени операции за вградување вештачко колено во битолската болницата

Поткасти

9 октомври 2026

Како со дронови се лоцира фронтовата линија на пожар со цел заштита на моликовите шуми на Пелистер

25 декември 2025

Поткаст: Лажните вести знаат да повредат и малолетни лица

24 декември 2025

Поткаст: Со транспарентност се бориме против дезинформации

16 декември 2025

Поткаст: Copy Paste новинарството го шири вирусот на дезинформаци

8 декември 2025

Поткаст: Социјалните мрежи нема да ги заменат професионалните медиуми